Zaanse geschiedenis in zilver

Historische gebeurtenissen verteld aan de hand van zilveren voorwerpen

Niet de plaats van vervaardiging, maar de band met de Zaanse geschiedenis bepaalt welke voorwerpen in dit boek worden opgenomen. Een inscriptie, schenking, herkomst of bijzondere aanleiding kan een zilveren voorwerp verbinden met een historische persoon of gebeurtenis. Het voorwerp vormt telkens het uitgangspunt voor onderzoek naar het bijbehorende verhaal, dat aan de hand van archiefbronnen en historische afbeeldingen wordt gereconstrueerd.

Verhalen achter de voorwerpen

De verhalen achter de voorwerpen lopen sterk uiteen. Kerkzilver dat werd geschonken door Aegte Claes voert naar haar echtgenoot Willem Cornelisz. Schouten, die in 1616 als eerste om Kaap Hoorn voer en bij Nieuw-Guinea de Schouteneilanden ontdekte. Een door Anna de Lange geschonken doopstel is verbonden met haar echtgenoot Pieter Pergerrits, de voormalige timmermansjongen en brouwer wiens vlucht na zijn bankroet in 1746 onderwerp werd van een geruchtmakend boek. Andere inscripties herinneren aan het voorkomen van een overstroming of het verkrijgen van een exportvergunning voor de Zaanse rolreders. Dit zijn slechts enkele voorbeelden uit het veel grotere aantal personen en gebeurtenissen dat in het boek aan bod komt. Ieder voorwerp opent zo een venster op een ander hoofdstuk uit de Zaanse geschiedenis.

Van voorwerp naar verhaal

Elk hoofdstuk begint bij een zilveren voorwerp. Het voorwerp wordt afgebeeld en beschreven aan de hand van de maker, zilvermerken, datering, inscriptie en herkomst. Vervolgens wordt onderzocht welke persoon of gebeurtenis ermee verbonden is. Historische prenten, portretten, kaarten en archiefstukken ondersteunen het verhaal en plaatsen het voorwerp in zijn tijd. Zo ontstaat geen gewone catalogus van zilver, maar een geschiedenisboek waarin de voorwerpen als tastbare getuigen dienen.

Publicatie in voorbereiding

Het onderzoek voor Zaanse geschiedenis in zilver is nog in uitvoering. Naarmate nieuwe voorwerpen, inscripties en archiefgegevens worden gevonden, kan de selectie verder worden uitgebreid. Er is daarom nog geen verwachte publicatiedatum vastgesteld.